Kotły gazowe i olejowe

8Kotły współpracujące z instalacją centralnego ogrzewania mogą być napędzane różnym rodzajem paliw. Najpopularniejsze są gazowe, olejowe bądź na paliwo stałe. Stosuje się też kotły elektryczne, ale biorąc pod uwagę cenę energii są one bardzo rzadko ekonomiczne w eksploatacji chyba, że co jest praktycznie nie możliwe dom jest perfekcyjnie ocieplony. Kotły gazowe i olejowe mogą mieć różną moc, wielkość, automatykę sterującą jak i sposób odprowadzania spali. Natomiast droższe piece wykonuje się ze stali nierdzewnej lub stopów krzemowo-aluminiowych. Ekonomiczną i znacznie bardziej bezpieczną pracę kotłów zapewnia mikroprocesorowy układ sterowniczy. Wyższa cena takiego urządzenia rekompensuje nam oszczędność eksploatacji dzięki temu że moc kotła jest automatycznie dobierana do rzeczywistego zapotrzebowania na ciepło. Największą do tej pory cieszę się gazowe kotły wiszące jedno lub dwu funkcyjne. Pierwsze z wymienionych służy tylko do ogrzania domu natomiast drugi również do przygotowania ciepłej wody. Dzięki niewielkim wymiarom i ciężarowi można je umieścić nawet w łazience czy kuchni. Kotły stojące wymagają z reguły oddzielnego pomieszczenia, gdyż zajmują dużo miejsca. Takie kotły wykonane są z żeliwa lub stali, a ich komorę otacza płaszcz wodny dzięki czemu uzyskują nieco większą sprawność niż kotły wiszące. Ze względu na większą bezwładność wolniej reagują na zmianę zapotrzebowania na ciepło dlatego lepiej działają w obiektach o masywnej konstrukcji i równomiernym poborze energii cieplnej. Na rynku dostępne są dwa rodzaje takich kotłów jedno i dwu funkcyjne z możliwością współpracy z wbudowanym lub zewnętrznym zasobnikiem. Bardzo dużą efektywnością ogrzewania charakteryzują się kotły z zamkniętą komorą spalania. Nie wymagają one podłączenia do komina ponieważ spaliny mogą być usuwane na zewnątrz dwuściennym przewodem powietrzno-spalinowym. Rura w rurze umożliwia nam to że wewnętrzną rurą usuwane są spaliny natomiast zewnętrzną doprowadzone jest powietrze niezbędne do pracy urządzenia. Taki przewód możemy wyprowadzić przez dach lub ścianę budynku. Najbardziej ekonomicznymi w eksploatacji są kotły kondensacyjne które umożliwiają odzyskanie ciepła ze skraplania się pary wodnej która jest zawarta w spalinach. Dzięki czemu sprawność urządzenia sięga od 106 do 108%, a w tradycyjnej metodzie spalania wynosi od 90 do 95%. Jednak urządzenia tego typu są dość drogie, a instalacja musi być przystosowana do zasilania wodą nie wyższą niż 50 stopni Celsjusza. Kocioł tego typu wykazuje największą sprawność gdy temperatura wody powrotnej z instalacji centralnego ogrzewania nie przekracza 30 stopni Celsjusza, a temperatura w pomieszczeniu 20 stopni Celsjusza. Tak więc instalacja jest na parametry 50/30/30 stopni Celsjusza.

A może kominek?

71Gdybyś do ogrzewania domu chciał wybrać modny dzisiaj kominek to powinieneś wcześniej zapoznać się z zasadą działania takiego pieca. Kominek to nic innego jak piec. Jeżeli kochasz tradycję, a swój dom chcesz w niebanalny sposób urządzić, kominek będzie nawiązywał do dawnego pieca kaflowego. W XVIII i XIX wieku szlachta i bogaci mieszczanie ogrzewali domy bogato zdobionymi piecami kaflowymi. Kominek to proste urządzenie, którego duszę stanowi wkład kominkowy. Wkład kominkowy to zamknięte palenisko z drzwiczkami ze szkła odpornego na działanie wysokich temperatur. Po wybraniu wkładu, który jest najodpowiedniejszy do właściwego ogrzewania domu, wystarczy go obudować i kominek niemal gotowy. Ponieważ podczas spalania wydzielają się spaliny musimy jeszcze zapewnić ich odprowadzenie do przewodu kominowego. Należy jeszcze zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczenia, w którym zainstalujemy kominek.
Wkłady kominkowe zazwyczaj mają podwójną konstrukcję. Składają się z ruchomych elementów żeliwnych lub szamotowych, które stanowią palenisko. Palenisko zamknięte jest w szczelnej obudowie ze stali. To powoduje, że wkład jest trwały i niezawodny. W większości przypadków wkład osłonięty jest samoczyszczącą szybą, której nie trzeba myć, bo wykonana jest z płyty ceramicznej, pokrytej z jednej strony przeźroczystą warstwą metalu. Brud i kurz osiadający na metalowej warstwie, po wewnętrznej stronie szyby spalają się pod wpływem wysokiej temperatury. Wkład ponadto wyposażony jest w ruchomy szyber, który zamyka dym, żeby nie dostał się do pomieszczenia. Przy otwieraniu drzwiczek, szyber automatycznie odsuwa się, zasłaniając otwór, którym mógłby się wydostać dym. Gdy zamkniemy drzwiczki wkładu, szyber – ponownie automatycznie zasunie się.
Planując ogrzewanie domu bierzemy również pod uwagę koszty eksploatacji pieca. W kominkach pali się drewnem. Najlepiej, żeby to było drewno pochodzące z drzewa liściastego; jest twarde i dłużej się spala. Takie drewno jest łatwo dostępne i stosunkowo niedrogie.

Wygląd kominka

93Jak będzie wyglądał kominek zależy tylko od naszego zmysłu estetycznego, od naszej wyobraźni oraz od zasobności portfela. Od tego w jakim stylu utrzymane jest dane pomieszczenie należy uzależnić wygląd kominka czyli jego obudowę i wkład. Można to zrobić na dwa sposoby poprzez połączenia kominka z wyposażeniem mieszkania w jednym stylu czyli do nowoczesnych mebli można dopasować nowoczesny wygląd kominka lub na zasadzie przeciwieństw czyli na przykład wnętrze tradycyjne a kominek nowoczesny. Innym kryterium wyboru może być to czy pomieszczenie jest jasne lub ciemne i wtedy wybiera się obudowę kominka jasną lub ciemną. Jak będzie wyglądał kominek z zewnątrz decyduje jego obudowa. Obudowa może być z piaskowca, marmuru naturalnego lub stalowa. Kominki mogą mieć tradycyjny wygląd lub mogą być zbudowane według indywidualnego projektu. Najłatwiej jest gdy kominek projektuje się na etapie projektowania domu gdyż wtedy jest o wiele łatwiej zaplanować miejsce dla niego jak również przewidzieć komin o odpowiedniej wielkości. Kominki mają bardzo różne wyglądy od tradycyjnych aż do bardzo nwoczenych. Mogą być one opalane różnymi paliwami. Do najbardziej ekonomicznych można zaliczyć te opalane drewnem gdyż jest to opał stosunkowo tani i ogólnie dostępny. Kominki z zamknietą komorą spalania są bardziej wydajne od tych z otwartą a ich wydajność sięga osiemdziesiąt procent. W przypadku gdy w mieszkaniu nie można zamontować tradycyjnego kominka można tam na pewno umieścić kominek opalany gazem i wtedy spaliny są wyrzucane bezpośrednio przez przewód poprowadzony przez ścianę lub kominek elektryczny. Kominek można również wykorzystać jako piec grzewczy. Taki kominek ma zamontowany w swym wnętrzu wkład kominkowy z płaszczem wodnym. Korpus takiego wkładu wykonuje się ze stali chromoniklowej całkowicie odpornej na korozję. Wnętrze paleniska wyłożone jst szamotem który chroni wkład kominkowy przed bezpośrednim kontaktem z ogniem oraz jednocześnie kumuluje ciepło. Tego typu kominku przystosowane są do pracy przez całą dobę.

Kotły na paliwo stałe

7Obsługa takich kotłów była kiedyś bardzo kłopotliwa ponieważ trzeba było często dokładać opał i usuwać popiół. Nowoczesne ktoły na paliwo stałe w znacznym stopniu ograniczyły tą uciążliwość. Dużo wyższa jest również ich sprawność ponieważ z 55% wzrosła aż do 95%. Przypomnijmy sobie pokrótce budowę takiego kotła na paliwo stałe. Komora spalania z drzwiczkami załadunkowymi od przodu, odprowadzenie do przewodu łączącego z kominem z tyłu, rusztem który najczęściej jest żeliwną kratką na której spoczywa paliwo u dołu oraz instalacja wodna wewnątrz lub wokół, pod rusztem zaś znajduje się druga komora zwana popielnikową z drzwiczkami do usuwania popiołu jak i doprowadzeniem powietrza. Ta bardzo prosta konstrukcja nadal bywa używana. Sprawdza się ona gdy materiałem paliwowym jest koks który się charakteryzuje spokojnym spalaniem. Zasadniczy zespół ruszt-komora gazowa paleniskowa tak zwane palenisko warstwowe, w zwykłych piecach zostało praktycznie bez zmian. Z tą zmianą że nie wykonuje się go z żeliwa lub stali zwykłej, a stali kwasoodpornej spawanej laserowo. Jest stosunkowo lżejsze a wysoka gładkość zapobiega osadzaniu się sadzy i smoły. Natomiast odpornością na korozje dorównuje mu lub mu nawet przewyższa. W dawnych czasach użytkownik takiego pieca musiał przegarniać co jakiś czas węgiel pogrzebaczem. Fachowo ta czynność zwana jest przerusztowaniem zładu, pozawalała na zwiększenie stopnia wykorzystania paliwa ponieważ mniejsza jego ilość pozostawała nieopalona. W nowoczesnych piecach czynność ta jest wykonywana automatycznie przez ruchome ruszta. Przy okazji czynność ta zapobiega przegrzewaniu się ruszt. Zupełnie innym sposobem na to drugie są ruszta wodne. Stanowi go zespół rurek różno profilowanych. Przepływająca przez nie woda z układu grzewczego chłodzi je. Ciepło które przy tym pobiera woda trafia do instalacji c.o. Kotły ze spalaniem górnym mają natomiast zasobnik na paliwo który może pomieścić zapas na kilka dni , a w niektórych przypadkach nawet na cały sezon grzewczy. W piecach tradycyjnych na paliwa stałe węgiel podaje się od góry. Powietrze dopływa o strony popielnika poprzez otwory rusztu. Spalanie przebiega w całej warstwie węgla. Gdy kocioł pracuje w takim systemie to nazywamy to spalaniem górnym. Jego intensywność jest sterowana poprzez kontrolę dopływającego powietrza. Służy do tego celu bardzo proste urządzenie nazywane mechanicznym miarkownikiem powietrza. Umieszcza się go albo w otworze dopływowym w drzwiczkach popielników lub w miejscu wypływu spalin z komory paleniskowej, czyli w czopuchu.